Zorbalık şüphesinde velinin atacağı somut adımlar

Tema: Rehberlik ve öğretmen-veli iletişimi.

Çocuk akşam 'okula gitmek istemiyorum' diyebilir, çantası yırtık gelebilir, teneffüsü anlatırken susabilir. Bunların her biri zorbalık değildir. Yine de 'büyüyünce geçer' diye kapatılacak bir cümle de değildir. Veli, ilk iş olarak olayı adlandırmadan not alır. Ne zaman, nerede, kim gördü, çocuk ne dedi. Not, teşhis değildir. Hafızadır.

İkinci iş, çocuğun anlattığını bitirmeden çözüm dayatmamaktır. 'Sen de vur' da, 'boş ver' de acele bir kapıdır. Kapı yerine soru durur: 'Senden ne yapmanı istediler, sen ne yaptın, bir yetişkine söyledin mi.' Çocuk anlatmak istemezse zorlanmaz. İstememek de bir bilgidir.

Üçüncü iş okuldur. İlk durak, sınıf öğretmeni ya da rehber öğretmendir. Mesaj, grupta değil doğrudan yazılır. Mesajda başka çocukların adı dolaştırılmaz. 'Oğlunuz şöyle yapıyor' diye bir veliye yazmak, olayı iki ailenin kavgasına çevirir. Okul, olayı kendi usulünce dinler. Usul bu yazıda uydurulmaz. Okulun ve bakanlığın güncel çerçevesi için meb.gov.tr ve okul idaresi esastır.

Dördüncü iş, dijital iz varsa ekran görüntüsünü çoğaltmamaktır. Görüntü, çocuğun izni ve okulun talebiyle ilgili yetişkine gösterilir. Sınıf grubuna, mahalle grubuna, herkese açık bir hesaba düşmez. Düşen görüntü, bir çocuğu daha görünür kılar. Görünürlük, koruma değildir.

Beşinci iş, kendi çocuğunuzun da bir başkasına aynı şeyi yapıp yapmadığını sormaktır. Soru suçlama gibi kurulmaz. 'Bugün teneffüste kim dışarıda kaldı' diye kurulur. Zorbalık yalnızca 'bize yapılan' diye okunursa eksik kalır.

Ne zaman daha fazla destek gerekir. Çocuk okula gitmeyi sürdüremiyorsa, uykusu ve yemeği belirgin bozuluyorsa, kendine ya da başkasına zarar vereceğinden söz ediyorsa veli okulu bekletmez. Rehber öğretmen ve idare aynı gün haberdar edilir. Bu yazı hastalık adı koymaz. Tıbbi değerlendirme gerekiyorsa aile, sağlık kuruluşuna kendi yolundan başvurur. Okul rehber öğretmeni bu ayrımı konuşmak için doğru kapıdır.

Okulun dönüşü gecikirse veli notunu ve tarihini saklar, ikinci kez yazılı sorar. Bağırmak, kaydı siler. Yazılı sormak, kaydı tutar. CİMER gibi resmî başvuru yolları vardır. Hangi yolun hangi işe yaradığı, turkiye.gov.tr ve ilgili kurumun kendi sayfasında okunur. Bu metin dilekçe şablonu diye bağlayıcı bir metin sunmaz.

Eve dönünce akşam yine normal bir akşam olsun. Zorbalık konuşması bütün sofrayı yutmasın. Yemek, uyku ve kısa bir birlikte olma, çocuğa 'yalnız bu olaydan ibaret değilsin' der. Her okulun bir hikâyesi var. Bu hikâyede yetişkin, seyirci kalmadan ve teşhir etmeden devreye girer.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Olayı adlandırmadan not alın: zaman, yer, çocuğun cümlesi. İkinci hafta Çözümü dayatmadan önce çocuğun anlatmasını bitirin. Üçüncü hafta İlk yazıyı sınıf öğretmenine veya rehber öğretmene özel kanaldan gönderin, grupta ad dolaştırmayın. Dördüncü hafta Uyku, okula gitme ya da kendine zarar sözü varsa aynı gün okulu haberdar edin. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Sevgi Aksel. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.