Sınav kaygısında rehber öğretmene ne zaman danışılır

Tema: Rehberlik ve öğretmen-veli iletişimi.

Sınav yaklaşınca beden hızlanır. Kalp, uyku, mide, elde titreme. Bir kısmı sınav sabahına özgü heyecandır ve sınav bitince diner. Bir kısmı ise haftalar boyu dersin, uykunun ve sofranın önüne geçer. Birincisi hazırlığın gürültüsüdür. İkincisi, yalnız başına 'daha çok test çöz' diye çözülmeyen bir yüktür.

Evde yapılabilecekler sadedir. Uyku saatini sınav haftasında da korumak. Kafein ve geç saate sarkan tartışmayı azaltmak. Deneme sonucunu akşamın ilk cümlesi yapmamak. Nefesi yavaşlatan kısa bir yürüyüş. Bu adımlar tedavi iddiası taşımaz. Günlük yükü biraz hafifletir. Hafiflemezse aile bunu kişisel bir yenilgi saymaz.

Ne zaman okul rehber öğretmenine danışılır. Çocuk okula gitmemek için gerekçe üretiyorsa. Uyku birkaç gündür kurulamıyorsa. 'Yapamayacağım' cümlesi her denemeden sonra aynı şiddette duruyorsa. Karın ağrısı ya da baş ağrısı sınav gününden önce tekrarlıyorsa. Kendine zarar vermekten söz ediyorsa beklenmez. Bu liste bir hastalık adı değildir. Kapıyı çalma gerekçesidir.

Danışmak, çocuğun arkasından şikâyet etmek değildir. Mümkünse çocuk da bilir: 'Rehber öğretmenle çalışma düzenini ve sınav öncesi gerginliği konuşacağız.' Konuşma gizli bir rapor gibi eve taşınmaz. Rehber öğretmenin söylediği çerçeve, evde yeni bir ceza sistemine çevrilmez.

Veli, rehber öğretmenden mucize puan beklememelidir. Beklenen şey, öğrencinin yükünü parçalara ayırması ve ailenin hangi cümleyi azaltacağıdır. 'Daha çok baskı' tavsiyesi bu köşenin tavsiyesi değildir. Baskı, kaygıyı çoğu zaman besler.

Tıbbi bir değerlendirme gerekip gerekmediğine bu yazı karar vermez. Karar, sağlık kuruluşunun işidir. Okul rehber öğretmeni, aileyi bu ayrımda yalnız bırakmamak için vardır. İlaç adı, doz ve hastalık etiketi burada yazılmaz.

Okul da sınav haftasında duyuru dilini yumuşatabilir. 'Son şans', 'her şey bu sınava bağlı' gibi cümleler koridor hoparlörüne yakışmaz. Yerine somut bir cümle konur: 'Belgenize bakın, uyku saatini koruyun, takvimi meb.gov.tr ve e-Okul'dan doğrulayın.' Tarih uydurulmaz.

Her okulun bir hikâyesi var. Sınav, o hikâyenin tek bölümü değildir. Heyecanı küçümsemeden, kaygıyı da hastalık ilan etmeden, rehber öğretmenin kapısı açık tutulur. Kapı, not yükseltmek için değil, öğrencinin o haftayı taşıyabilmesi için vardır.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Sınav sabahı heyecanı ile haftalar süren yükü ayırın. İkinci hafta Uyku, deneme kavgası ve kısa yürüyüşü evde deneyin, tedavi diye sunmayın. Üçüncü hafta Okula gitmeme, süren uykusuzluk ya da zarar sözü varsa rehber öğretmene danışın. Dördüncü hafta Okul duyurusunda 'son şans' cümlesini somut bir hatırlatmayla değiştirin. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Sevgi Aksel. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.