Tercih listesini YÖK Atlas ile kurmanın yöntemi

Tema: Lise ve üniversite hazırlığı.

Tercih dönemi yaklaşınca herkes bir liste dolaştırır. Listenin üstünde 'bunu yazmazsan kaçırırsın' yazar. O cümle, sizin derslerinizi ve sizin şehrinizi bilmez. Sağlam liste, başkasının korkusundan değil, programın kendisinden kurulur. Aracınız YÖK Atlas'tır. Atlas'taki puan ve sıralama her yıl değişir. Bu makale o sayıları kopyalamaz. Siz, tercih yılındaki ekrana kendiniz bakarsınız.

İlk tur elemedir, sıralama değildir. Dört soru sorun. Bu program hangi dersleri okutuyor? Dersler sizin sevdiğiniz alana yakın mı? Öğretim süresi ve varsa hazırlık yılı sizin hayatınıza uyuyor mu? Kampüs veya şehir, ailenin gerçek ulaşım imkânında mı? Dördüne de 'bilmiyorum' diyorsanız o program henüz listede değildir. Addır sadece.

İkinci tur, Atlas'taki program kartını satır satır okumaktır. Kontenjan, burs türü, öğretim dili ve puan türü kartta ne yazıyorsa odur. Bir blog yazısı 'bu bölüm İngilizce' diyorsa kartı açmadan inanmayın. Kart susuyorsa üniversitenin kendi sayfasına bakın. İkisi çelişirse üniversitenin güncel sayfası ve tercih kılavuzu esastır. Kılavuz osym.gov.tr üzerinden yayımlanır. Bu yazı kılavuzun yerine geçmez.

Üçüncü tur, sizin çalıştığınız puan türüyle programın istediği türün örtüşmesidir. Örtüşmeyen program, 'belki çıkar' diye listenin ortasına gizlenmez. Gizlenen program, o satırı boşa harcar. Tür örtüşüyorsa program listede kalır. Örtüşmüyorsa çıkar.

Dördüncü tur sıradır. Listenin üstü 'en çok istediğim ve türü uyan' programdır. Altı, 'kabul edersem gidebileceğim' programdır. Ortası, ikisinin arasındadır. Üstü tamamen ulaşılamaz hayal, altı tamamen istenmeyen yer olursa liste işlemez. Her satır için şu cümle kurulabilmelidir: 'Bu programa yerleşirsem giderim.' Cümle kurulamıyorsa satır silinir.

Beşinci tur danışmadır. Rehber öğretmen, listenin sırasını sizin yerinize yazmaz. Sizin cümlelerinizi dinler: neden bu ders, neden bu şehir, neden bu süre. Aile de aynı soruları sorar, 'bizim zamanımızda şu bölümdü' diye listeyi değiştirmez. Son imza, kılavuzun tarif ettiği kişinindir. Çoğu zaman adayın kendisidir. Yine de o yılın kılavuzuna bakın.

Liste bir gecede kilitlenmez. Birkaç gün ara verip yeniden okuyun. İlk gece heyecanla yazılan satır, üçüncü gün 'ben bunu istemiyorum' diye bağırabilir. O sesi duymazdan gelmeyin. Tercih, bir yarışmada en yükseğe oynamak değil, gidebileceğiniz yeri dürüstçe sıralamaktır.

Haber ve grup mesajı, listenizin kaynağı olmasın. 'Şu bölüm yükseldi' cümlesi, kaynak gösterilmeden dolaşır. Kaynak Atlas ve kılavuzdur. Başka her şey gürültüdür. Gürültüyü kapatınca liste kısalır. Kısa ve gidilebilir liste, uzun ve pişman listeyi yener.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta YÖK Atlas'ta bakacağınız başlıkları yazın: programın adı, öğretim türü, şehir, yıl. İkinci hafta Taban puan ve sıralamayı ekrandan okuyun, bu metne veya hafızaya kopyalayıp ezberlemeyin. Üçüncü hafta Yılı belirtilmeyen bir sayıyı tercih gerekçesi yapmayın. Dördüncü hafta Listeyi daraltırken her program için 'neden bu' cümlesini bir satır yazın. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.