Okul takımını sezon boyu ayakta tutan antrenman ritmi

Tema: Okul hikâyeleri ve iyi örnekler.

Okul sporunda en kırılgan şey yetenek değil, takvimdir. Sezon açılır, ilk haftalar kalabalıktır, yağmur başlayınca salon bulunamaz, sınav haftasında antrenman sessizce silinir. Takımı ayakta tutan şey motivasyon konuşması değil, önceden yazılmış ve bozulduğunda yerine konan bir ritüeldir.

Ritim üç parçadan oluşur: ısınma, asıl iş, kapanış. Isınma her seansta aynı sırayla yapılır ki geç gelen öğrenci nereye gireceğini bilsin. Asıl iş o günün tek hedefidir: pas, duruş, nefes, ya da bir oyun kuralı. Her şeyi aynı günde öğretmek, hiçbirini öğretmemektir. Kapanış beş dakikadır. Su, yoklama, bir cümle: 'Bugün ne düzeldi?'

Süre, dersi yutmasın. Ortaokulda kırk ile altmış dakika, lisede biraz daha uzun bir blok çoğu okul için gerçekçidir. Daha uzun seans, ulaşım ve karanlık yüzünden dağılır. Köy okulunda servis saati ritmi belirler. Servis kaçırılıyorsa antrenman 'başarı' değil, eve geç kalma üretiyordur. Saat, çocuğun yoluna göre kurulur.

Devam bir ceza tablosu olmasın. Üç kez haber vermeden gelmeyen öğrenciyle öğretmen kısa konuşur: engel ulaşım mı, utanç mı, ders yükü mü? Konuşma teşhis koymaz. Gerekirse rehber öğretmen devreye girer. Takımdan hemen çıkarmak, çoğu zaman sessiz bir öğrenciyi spordan da koparır. Buna karşılık haber vermeden gelmemek de takımı yorar. Kural önceden söylenir, keyfe göre değişmez.

Malzeme ortaksa liste ortaktır. Top, yelek, düdük, ilk yardım çantası. Çanta boşsa antrenman başlamaz. Eksik, 'idare ederiz' diye geçilmez; ihtiyaç cümlesine dönüşür. 'Yelek yok, takım ayrımı yapılamıyor.' Bu cümle, 'spor malzemesi istiyoruz' cümlesinden daha inandırıcıdır. Para toplanacaksa bu platformun işi değildir. Okul kendi resmî yolunu kullanır.

Veli kenarda antrenörlük yapmasın. Tribün, bağırma yeri değil su ve mont yeridir. Maç günü skor uydurulmuş bir kahramanlık hikâyesine çevrilmez. Kaybedilen maç, ertesi antrenmanın konusu olur: hangi pozisyon dağıldı, hangi kural unutuldu. Kazanılan maç da aynı soruya tabi tutulur. Sonuç, yöntemin yerine geçmez.

Sınav haftasında ritim küçülür ama kaybolmaz. Yirmi dakikalık bir yürüyüş, nefes ve esneme, 'bu hafta maç yok, beden durmadı' demektir. Tamamen ara vermek, dönüşü zorlaştırır. Özellikle LGS ve YKS döneminde spor, dersin düşmanı gibi anlatılır. Oysa kısa ve düzenli hareket, masada geçen uzun günün nefesidir. Süre ve yük, öğrencinin uyku saati bozulmayacak kadar tutulur.

Sezon sonu kupa beklemeden bir kapanış yapılır. İsim okunmaz, fotoğraf yayımlanmaz. Takım, yıl boyunca aksatmadığı saati tahtaya yazar. O saat, haberin konusu olabilir. Skor olmaz. Çünkü ayakta kalan takım, skor tablosunda değil devam çizelgesinde görünür.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Isınma sırasını yazın ki geç gelen öğrenci nereye gireceğini bilsin. İkinci hafta O günün tek hedefini seçin: pas, duruş ya da bir kural. Üçüncü hafta Üç kez haber vermeden gelmeyeni hemen silmeyin, engeli kısa konuşun. Dördüncü hafta Sınav haftasında süreyi yirmi dakikaya indirin ama saati tamamen silmeyin. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.