Okul dersi ile deneme programını aynı haftada taşımak

Tema: Lise ve üniversite hazırlığı.

Okul takvimi ile hazırlık takvimi iki ayrı ülkeden gelir. Biri yazılıyı, performansı ve devamı sorar. Diğeri denemeyi, fasikülü ve neti sorar. Öğrenci tek bir haftada iki ülkenin vatandaşı olmaya çalışır. Sonuç, gece yarısı ve yarım iştir. Çözüm, haftayı iki eşit parçaya bölmek değil, o haftanın asıl işini seçmektir.

Asıl iş, yoklanacak olandır. Yazılı varsa o haftanın asıl işi yazılı konusudur. Deneme, ya ertelenir ya da kısaltılır. Kısaltmak, bütün kitapçığı yorgun argın çözmek değildir. Tek bir dersin kısa setidir. Set bitince analiz bir cümledir. Cümle yazılamıyorsa set de fazladır.

Yazılı yoksa asıl iş, denemenin işaret ettiği eksik konu olabilir. O zaman okul ödevi kısa tutulur ama yok sayılmaz. Ödev, ertesi sabah sorulacak şeydir. Hazırlık bahanesiyle ödevi bırakmak, dönem notunu sessizce düşürür. Dönem notu da öğrencinin yıl içindeki nefesidir. Onu feda eden plan, sınav yılında dahi pahalıya patlar.

Öğretmenle konuşmak zayıflık değildir. 'Bu hafta yazılı var, denemeyi pazar gününe alabilir miyim?' cümlesi, kaçmak değil takvim kurmaktır. Öğretmen hayır diyorsa hayırın gerekçesini dinleyin. Gerekçe 'herkes çözüyor' ise gerekçe zayıftır. Gerekçe 'bu deneme yazılı konusunu da kapsıyor' ise deneme, yazılı tekrarına dönüşebilir. İkisini aynı iş gibi görmek, o hafta için akıllıcadır.

Veli iki takvimi aynı renkle duvara yazmasın. Okul bir renkte, deneme başka renkte. Çakışan gün kırmızı değil, karar günüdür: hangisi asıl. Kararı öğrenci kursun, veli yalnızca çakışmayı göstersin. Her çakışmada veli karar verirse öğrenci takvim okumayı öğrenmez.

Üst üste iki hafta asıl iş deneme oluyorsa okul görünmez olmuş demektir. Tersine, iki ay hiç deneme yoksa hazırlık da görünmez olmuş demektir. Denge, her gün ikisi değil, ay içinde ikisinin de yer bulmasıdır. Ay sonu bir bakış yeter.

Uyku yine ilk koşuldur. Çakışmayı geceyi uzatarak çözmek, üçüncü bir iş üretir: yorgunluk. Yorgun öğrenci hem yazılıda hem denemede dikkatsizleşir ve sonra 'çalışmak işe yaramıyor' der. İşe yaramayan, çalışmak değil, aynı haftaya iki tam mesai sığdırmaktır.

Resmî sınav haftası gelince okul denemesi de susar. O hafta tek belge, giriş belgesidir. Takvim meb.gov.tr, osym.gov.tr ve e-Okul'dadır. Bu rehber o haftanın saatini yazmaz. Yazdığı şey, çakışan haftalarda asıl işi seçme cesaretidir.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Okul yazılısı ile deneme aynı haftaya düşerse denemeyi erteleyin. İkinci hafta Öğretmenin işlediği konuyu deneme programının önüne yazın. Üçüncü hafta İki denemenin analizi aynı akşama sığmaz, birini sonraki hafif güne alın. Dördüncü hafta Çakışmayı öğrenciye 'ikisini de yetiştir' diye yüklemeyin. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.