Köy okulu ile kent okulu listesini kıyaslamadan kurmak

Tema: Okul rehberi ve ihtiyaç listesi.

Kıyas, Türkçe'de çabuk kurulur. 'Onların laboratuvarı var, bizde yok.' Cümle doğru bir acı taşıyabilir ve yine de kötü bir liste üretir. Çünkü liste, başkasının dolabına bakarak değil kendi dersinin aksadığı yere bakarak yazılır. Köy okulu kent okulunun minyatürü değildir. Kent okulu da köy okulunun şanslı halidir diye anlatılmaz.

Her okul kendi üç sorusunu sorar. Bu hafta hangi ders aksadı. Aksama malzeme yüzünden mi, zaman yüzünden mi, mekân yüzünden mi. Malzeme yüzündense malzemenin adı yazılır. Zaman yüzündense listeye 'daha çok bilgisayar' yazmak sorunu örtmez. Mekân yüzündense 'yeni bina' dileği, bu ayın listesi değildir. Bu ayın listesi, mevcut mekânda yürüyen işin eksiğidir.

Örnek olarak iki adsız okul düşünün. Biri birleştirilmiş sınıflı bir köy okulu, biri kalabalık bir kent ortaokulu. Köy okulunun listesinde 'sessiz okuma için yastık ve üç seri kitap' durabilir. Kent okulunun listesinde 'aynı saatte iki şubenin kullanacağı ikinci bir dünya küresi' durabilir. İki liste yan yana konmaz, puanlanmaz, 'hangisi daha muhtaç' diye sıralanmaz. Muhtaçlık yarışı, dayanışmayı seyirlik yapar.

Ortak olan ilke yazılır, ortak olan eşya dayatılmaz. İlke, gerekçeli satırdır. Eşya, o gerekçenin karşılığıdır. Köy okuluna kent okulunun atölye listesini kopyalamak, hem ulaşımı hem bakımı boşa yazar. Kent okuluna 'siz zaten varsınız' deyip listeyi küçümsemek de aynı hatadır. Kalabalık, eksiksizlik değildir.

Ulaşım ve iklim de satır olabilir. Servis erken kalkıyorsa akşam deneyi kurulamaz. Kışın oda soğuksa boya donar. Bu satırlar mazeret gibi değil, plan gibi yazılır. Plan, 'yapamıyoruz çünkü' diye biter, 'yapamayız' diye kapanmaz. Yapılamayan iş, başka bir mevsimde ya da daha kısa sürede yeniden kurulur.

Listeyi ilçe sıralamasına bağlamayın. İlçe birincisi, laboratuvarı olan, olmayan diye bir tablo bu sayfada yoktur. Böyle bir tablo resmî bir kaynakta yayımlanmışsa kaynak linkiyle okunur, burada yeniden üretilmez. meb.gov.tr ve okulun kendi kaydı esastır.

Veli, kendi okulunun listesini başka okulun velisine 'bakın sizde var' diye göndermesin. Göndermek, iki çocuğu da utandırır. Her aile kendi okulunun dört satırını okur. Anlamadığı satırı okul idaresine sorar.

Haber de kıyas kurmaz. 'Köy okulu kente fark attı' ya da tersi bir manşet, bu köşenin manşeti değildir. Manşet yöntemdir: Liste, komşunun dolabına değil kendi dersinin aksamasına bakar.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Kendi dersinizin aksadığı yeri yazın, komşu okulun dolabını yazmayın. İkinci hafta Aksama malzeme mi zaman mı mekân mı, üçünü ayırın. Üçüncü hafta Bu ayın listesine 'yeni bina' dileğini koymayın. Dördüncü hafta İki okulun listesini yan yana puanlamayın. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.