AYT ders seçimini netleştirmek için on soru

Tema: Lise ve üniversite hazırlığı.

Soru: AYT'de bütün derslere aynı gün çalışmak doğru mu? Yanıt: Genellikle hayır. Sınavın yapısı alanlara ayrılır. Sizin okul türünüz, hedeflediğiniz program ve kılavuzun o yılki tarifesi, hangi testlerin sizin için anlamlı olduğunu söyler. Kılavuz osym.gov.tr üzerindedir. Bu yazı 'herkes sayısal çözsün' demez.

Soru: Arkadaşım fizik bırakmadı, ben de bırakmayayım mı? Yanıt: Arkadaşın ders geçmişi sizinki değildir. Bir dersi sürdürmek için iki işaret arayın. Birincisi, o dersten temel işlemleri tek başınıza kurabiliyor musunuz? İkincisi, hedeflediğiniz program o dersi gerçekten kullanıyor mu? İkisi de yoksa dersi gurur için taşımak, diğer derslerin saatini yer.

Soru: Hedeflediğim bölümü bilmiyorum, o zaman hepsini mi çalışayım? Yanıt: Hepsini yarım çalışmak, bölüm seçimini kolaylaştırmaz. Önce ilgiyi daraltın. İnsanla mı, sayıyla mı, canlıyla mı, dille mi uğraşırken zaman geçiyor? Bu bir meslek testi sonucu değildir. Kabaca bir yöndür. Yön, YÖK Atlas'ta programların derslerine bakınca netleşir. Atlas'taki puan ve sıralama bu yazıda tekrarlanmaz. Siz o yılın verisine kendiniz bakarsınız.

Soru: Sözel öğrenciyim, sayısal deneme de çözeyim mi? Yanıt: Merak için ara sıra bakmak başka, her hafta iki alan birden taşımak başkadır. İkinci alan, birinci alanın tekrarını yutuyorsa bırakılır. Tekrar yutulmuyorsa kısa bir pencere açılabilir. Pencerenin ölçüsü net sayısı değil, uyku ve okul ödevidir.

Soru: Okul dersi ile AYT konusu çatışırsa hangisi? Yanıt: O hafta yazılı varsa okul yazılının konusu öndedir. Yazılı, yoklanılan ve dönem notuna giren iştir. AYT konusu ertesi haftanın ana dersi olur. İkisini aynı gece bitirmeye çalışmak, ikisini de dağınık bırakır.

Soru: Kaç kaynak almalıyım? Yanıt: Her ders için bir anlatım ve bir soru düzeni yeter. Yeni kitap, eskisi bitmeden motivasyon diye alınmaz. Bitmeyen kitap, suçluluk üretir. Suçluluk da yeni kitap aldırır. Döngü böyle kapanır.

Soru: Deneme kötü gelirse alanı değiştirmeli miyim? Yanıt: Tek deneme karar değildir. Aynı bilgi eksiği üç denemede de duruyorsa o bilgiye dönülür, alan terk edilmez. Alan değişikliği, ancak hedef program ve ders gücü birlikte başka yeri gösteriyorsa konuşulur. Konuşma, rehber öğretmenle ve sakin bir haftada yapılır. Deneme akşamı yapılmaz.

Soru: Ailem 'garanti bölüm' diyor, ben başka alandayım. Yanıt: Garanti, başkasının korkusunun adıdır. Siz yine de programın derslerini, çalışma ortamını ve mezuniyet sonrası tipik işleri okuyun. Kaynak, bölümün kendi tanıtımı ve YÖK Atlas'tır. Karar tek gecede verilmez. Birkaç hafta, seçilen derslere düzenli çalışarak bakın. Düzenli çalışma size 'bu dersle yaşayabilirim' ya da 'yaşayamam' der. O cümle, garanti sloganından daha sağlamdır.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Alan derslerini okul türünüz ve hedefinizle yazın, bütün dersleri aynı güne yığmayın. İkinci hafta Bir dersi sürdürmek için arkadaşın programını değil kendi iki işaretinizi kullanın. Üçüncü hafta Yazılı haftasında okul konusu AYT tekrarının önüne geçsin. Dördüncü hafta Tek kötü deneme alan değiştirme kararı olmasın, üç denemedeki aynı eksiğe bakın. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.