Yaz tatilinde sınav temposunu küçülterek sürdürmek

Tema: Lise ve üniversite hazırlığı.

Haziran biter bitmez iki uç belirir. Bir uç 'artık hiçbir kitap açılmayacak' der. Diğer uç 'tatil yok, her gün deneme' der. İkisi de eylülde dağılır. Birinci uç, eylülde konuyu unuttuğu için panikler. İkinci uç, ağustosta tükendiği için panikler. Orta yol, küçülmüş bir ritüeldir.

Ritim haftada birkaç kısa oturumdur, her gün uzun bir mesai değil. Oturumun uzunluğunu bu yazı dakika diye kilitlemez. Çünkü bir öğrencinin uykusu, bir işte çalışma zorunluluğu, bir başkasının yaz okulu vardır. Ölçü şudur: oturum bitince öğrenci hâlâ akşamı varsa süre doğrudur. Oturum bitince gün bitiyorsa süre uzundur.

İçerik yeni marathon olmasın. Yazın işi, yıl boyunca yarım kalan iki konuyu toparlamak ve bir okuma çizgisini sürdürmektir. On konu birden 'tatilde bitirme' listesi, temmuzun ilk haftasında çöpe gider. İki konu, bir okuma. Üçüncü iş eklenmez.

Okuma, sınav metni olmak zorunda değildir. Uzun bir hikâye, bir bilim anlatısı, bir gezi yazısı. Amaç paragraf hızını canlı tutmaktır. Her gün test, okuma kasını daraltır. Haftada bir test yeterse yeter. Testin analizi, testin kendisinden uzun sürmemelidir. Yazın analiz de kısa tutulur: bir kutu, bir cümle.

Bedensel ritim de planın parçasıdır. Yürüyüş, yüzme, bir takım oyunu, bahçe işi. Hangisi varsa. Masanın başından hiç kalkmayan yaz, eylülde bedeni de zihni de yorgun getirir. Spor, dersin ödülü diye pazarlık konusu yapılmasın. Ayrı bir saat gibi dursun.

Ekran bütün güne yayılırsa küçültülmüş ritim de dağılır. Tam yasak, evde savaş çıkarabilir. Daha tutarlı olan, oturum sırasında ekranın başka odada kalmasıdır. Oturum bitince ekran açılır. Bu bir tıbbi ekran tedavisi değildir. Bir sıra önerisidir. Sıra evde kurulamıyorsa rehber öğretmenle konuşulur.

Aile tatili varsa plan tatille inatlaşmasın. Yol günü boş geçebilir. Dönüşün ertesi günü tek oturum yeter. 'Tatilde hiç çalışmadık' suçluluğu, bir günün boşluğu için kurulmasın. Suçluluk, eylülü ağır açar.

Ağustosun sonunda bir bakış yeter. İki konu toparlandı mı, okuma çizgisi sürdü mü, uyku saati hâlâ yerinde mi? Üçüne de evet ise tempo doğru kurulmuştur. Hayır varsa eylülün ilk haftası şişirilmez, eksik olan tek maddeyle açılır. Yazın başarısı, biten fasikül sayısı değil, eylüle taşınan küçük ritüeldir.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Tatilde temposu küçültün: kısa tekrar, bir soru kümesi, bir serbest gün. İkinci hafta Her gün tam deneme koymayın, uyku ve aile sofrası da takvime girsin. Üçüncü hafta Unutulan konu için utanç listesi değil, tek sayfalık dönüş listesi tutun. Dördüncü hafta Tatil bitince okulun ilk yazılısı bu listenin önüne geçsin. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.