Okul kütüphanesi ihtiyaç listesini gerekçeyle yazmak

Tema: Okul rehberi ve ihtiyaç listesi.

Kütüphane listesi şişer çünkü iyi niyet, sayıyı artırınca ihtiyacın da artacağını sanır. Bin kitap yazmak kolaydır. Hangi yaş, hangi tür, neden şimdi, yazmak zordur. Zor olan liste, yardım edecek kişiyi ikna eder. Kolay olan liste, duvarda süs olarak kalır.

Önce elde olanı ayırın. Yırtık, eksik sayfa, yaş grubuna uygun olmayan, ayrımcı veya artık okunmayan kitaplar bir kenara konur. Kalan çekirdek sayılır. Sayım yoksa ihtiyaç da tahmindir. Tahmin, 'çok eksik' diye bağırır ama neyin eksik olduğunu söylemez.

Sonra boşluğu türle yazın. Örnek olarak düşünün: yedi ile on yaş için resimli hikâye az, on bir ile on dört yaş için kısa bölümlerden oluşan anlatı az, meslek lisesinde uygulamalı alanla ilgili sade Türkçe kaynak az. Bu bir haber değildir. Listenin cümle kalıbıdır. Kalıp, sizin sayımınıza göre dolar. Uydurma sayı koyulmaz.

Her satırın gerekçesi bir gözlemdir. 'Bu türü soran öğrenci oluyor, rafta karşılığı yok.' 'Okuma saatinde aynı üç kitap elden ele dolaşıyor.' Gözlem, kampanya cümlesinden güçlüdür. Gözlem yoksa o satır bekler. Bekleyen satır, listenin güvenini korur.

Para satırı bu platformda açılmaz. Bağış hesabı, IBAN, bağış linki yazılmaz. İhtiyaç duyurusu, eşyanın adını ve gerekçesini taşır. Nasıl ulaşılacağı, okulun kendi resmî yoludur. Platform aracı değildir, ödeme kurumu değildir. Bunu duyurunun altına açık yazmak, güveni azaltmaz, artırır.

Kitap seçerken tek sesli bir liste kurmayın. Farklı aile yapıları, farklı bölgeler, farklı dillerdeki çocuklar rafta kendini hiç görmüyorsa liste eksiktir. Buna karşılık tek bir tartışmalı kitabı süs diye koymak da kütüphaneyi kavga alanına çevirir. Seçimi öğretmen, varsa kütüphane görevlisi ve bir veli birlikte gözden geçirir. Ölçü, yaşa uygunluk ve saygı dilidir.

Liste kısa kalsın. On beş satırı geçen liste, okunmaz. Öncelik işaretleyin: bu ay, bu dönem, ileride. Bu ay olanlar, okuma saatini doğrudan açanlardır. İleride olanlar, hayaldir ve hayal de yazılabilir ama bu ayın önüne geçmez.

Duyuru panoda ve velinin resmî kanalında durur. Çocuğun adı, 'şu öğrenci kitabısız' diye yazılmaz. Utanç, kitap kazandırmaz. Kazandıran, gerekçeli ve kısa listedir. Liste karşılanınca da teşekkür, kişi teşhiri olmadan yapılır. Karşılanmayan satır, bir sonraki dönem yine gerekçesiyle durur. Silinip her seferinde 'her şey lazım' demek, duyuruyu eskitir.

Bu işi bir sonraki aya bırakmamak için dört kısa hafta yeter. İlk hafta Kütüphane ihtiyacını yaş grubu ve eksik türle yazın, 'kitap yok' diye kapatmayın. İkinci hafta Rafta duran ile ödünç verileni ayırın. Üçüncü hafta Okuma saati kurulmadan raf doldurmayı hedeflemeyin. Dördüncü hafta İlan, bırakılacak yeri okulun duyurusundan alsın, hesap numarası eklemesin. Tarih, ücret, kontenjan, puan, sıralama ve burs tutarı bu planda yoktur. Bağlayıcı bilgi için meb.gov.tr, osym.gov.tr, turkiye.gov.tr üzerindeki e-Okul, YÖK Atlas ya da programın kendi resmî sayfasına bakın. Platform ödeme, bağış veya abonelik almaz. İş uykuyu, okula gitmeyi ya da evdeki konuşmayı bölecek kadar büyürse okul rehber öğretmenine danışın. Bu danışma bir teşhis değildir. Her okulun bir hikâyesi var. Hikâye, dört hafta aynı yerde duran bir ritimle görünür olur.

Yazan: Gülsüm Yazıcıoğlu. Türkiye Okul Platformu bağımsız bir eğitim yayınıdır; Millî Eğitim Bakanlığı'nın resmî kanalı değildir.